OVERSIZE

WYSTAWA / EXHIBITION
O V E R S I Z E
Poza formatem
Dyrektor artystyczny i kurator / Art Directorand curator :
Aneta Marcinkowska - Muszyńska

Zaproszeni artyści:
Bożenna Biskupska, Jan Dobkowski,
Władysław Hasior, Wojtek Łazarczyk,
Marek Sobczyk, Paweł Susid,
Jerzy Truszkowski

5 - 25 września 2002

LINKI:

>> zobacz zdjęcia z wernisażu / photos /

>> zaprezentowane obrazy i artyści / pictures /

Aneta Marcinkowska - Muszyńska

OVERSIZE

Założenie tej wystawy jest najprostsze z możliwych. Jest to próba pokazania takich OBRAZÓW w przestrzeni naszej galerii, których cechą wspólną jest “ niewymiarowość” i to w sensie dosłownym. W tym prostym kluczu połączonym oczywiście z doborem artystów, których zapraszamy do udziału w wystawie, ukryty jest pewien aksjomat mający niezwykłe znaczenie - szczególnie dla naszej Galerii. Tym aksjomatem jest uwolnienie się od pragmatycznego rozumienia i określania przyszłości. Artyści zrealizowali te dzieła, gdyż musiały one powstać, nie przejmowali się dopasowywaniem dzieł do jakichkolwiek pomieszczeń lub do jakichkolwiek zastosowań. Tak rozumiemy pewne wybory artystów, tego szukamy w tej wystawie i to właśnie chcemy zamanifestować jako antidotum na wszechobecną pragmatyczną celowość wszelkich działań.

Ale aby było coś OVER musi zostać określony SIZE.
A nawet użyć by można konkretniejszego określenia
- ART SIZE.
W malarstwie sztalugowym takim, jakie narodziło się przed wiekami zawierano wszelkie idee, przejawiały
się dokonania kolejnych epok w sferze myślowej i znaczeniowej. Same początki tego malarstwa, wiążą się
z uzyskaniem wolności i niezależności. Z możliwością decyzji w zaciszu pracowni, z dala od zleceniodawcy. Jednak podlegało ono zawsze określonym prawom w zakresie swojej wymiarowości. Poza pracami zleconymi przez mecenasów do konkretnie wyznaczonych przestrzeni, obrazy w swojej formie były podporządkowane swojemu fizycznemu przeznaczeniu. Spełniały konktretne kryteria wielkości umożliwiające im transport na wystawy lub do ewentualnych rezydencji nabywców.
Tak też było na polskim gruncie nawet z największym formatowo malarstwem historycznym przełomu wieków. Tutaj ogrom płócien miał konkretne zadanie do spełnienia i z reguły był z góry przyporządkowany określonemu miejscu prezentacji.Wszystko to mieściło się w określonym maksymalnym wymiarze, który określiłby pojęcie
ART SIZE.

WYBRANE OBRAZY Z WYSTAWY:

- informacje o możliwości zakupu objektu

           Władysław Hasior
           Sztandar Strażnika Błękitnej Nadzieji /1988r./
           330 x 120 x 36 cm

Jeżeli spojrzymy z tak postawionego punktu widzenia, to musimy wskazać na wymiar, który określimy jako szukaną wartość OVERSIZE i którą przyjmiemy jako kryterium graniczne. Do wyznaczenia tej wartości musimy posłużyć się dziełem plastycznym, które spełnia równolegle dwa warunki - przekracza ogólnie przyjęty “praktyczny” rozmiar oraz wynika ono z założeń i wyzwań artystycznych, a nie z domniemanego miejsca prezentacji dzieła. Przeglądając historię sztuki znajdujemy takie dzieło i autora od razu, a wynik poszukiwań jest doprawdy mało oryginalny, gdyż jest to artysta i dzieło kluczowe dla współczesnego rozumienia obrazu. Musi się tutaj pojawić nazwisko wiązane z przełamywaniem granic w Sztuce - nazwisko Marcela Duchampa i jego “Wielkiej Szyby”. Praca ta w formacie ok. trzy na dwa metry jest pierwszym dziełem OVER i to w wielu płaszczyznach, ale to co nas tu interesuje, pozwala na określenie wymiaru-symbolu jako 3 metry. Jak mówił Duchamp, dzieło zostaje zmaterializowane przy pomocy człowieka, gdyż “domaga” się tego. Dzieło jako idea istnieje przed swym urzeczywistnieniem, a artysta jest tylko realizatorem idei. Dzieło musi posiadać takie, a nie inne wymiary niezależnie od uwarunkowań otoczenia. I tak, w kolejnych miejscach przechowywania “Wielkiej Szyby” to otoczenie dostosowywano do niej. Stało się tak nawet w filadelfijskim muzeum, do którego praca trafiła Poza tym chociaż obraz powstał na wielkiej tafli szklanej, a nie na desce lub płótnie, jednak nadal jest to praca płaszczyznowa, i poprzez ten fakt jest silnie związana z tradycją malarstwa. Dzieło leżące w pracowni artysty pokrywał kurz stopniowo osadzający się przez parę lat, rezultat tego procesu Duchamp pokazywał z kolei na fotografiach. W którymś momencie szyba pękła i te pęknięcia stały się nieodłącznym elementem.
W rzeźbie o taką definicję jest trudniej. Ale niewątpliwie granice OVER jako pierwsze wyznaczają prace Schwittersa, które nie istnieją praktycznie w przestrzeni tylko same przestrzeń pożerają. Budowana przez tego artystę konstrukcja w domu, w którym mieszkał w Hannowerze, ignorowała granice kondygnacji i pomieszczeń. W ten sposób Schwitters dał początek praktyce artystów współczesnych realizujących instalacje oraz interwencje rozbijające zastane przestrzenie, przyporządkowujące przestrzenie idei artystycznej.

Od wielu lat wydaje się, że malarstwo umarło jako poważna praktyka artystyczna. Na wielkich wystawach przekrojowych współczesnej sztuki światowej pozostało właśnie jedynie malarstwo OVERSIZE, przekraczające konwencje myślenia o malarstwie i konwencje realizowania obrazów - malarstwo wykraczające poza granice standardowych wymiarów i standardowych materiałów, a również poza granice standardowych tematów i standardowych komunikatów, standardowych idei. Niestandardowe idee domagają się realizacji i artyści je realizują niezależnie od wymiarów, w jakich przychodzi im żyć i pracować.

Wracając do określonej przez nas granicy OVER wynikającej z porównań od wymiarów “Wielkiej Szyby”, wydaje się, że w swojej “fizyczności”, wymiar obrazu większy niż trzy metry, spełnia i obrazuje nasze założenia. Po pierwsze, jest kompletnie niewpasowany w przestrzenie mieszkalne, w jakich żyjemy. Takie dzieło nie mieści się w drzwiach, jest dłuższe od kanapy, nie można go wnieść po schodach itd.
Prowadząc firmę ramiarską przez 12 lat natknąłem się kilka razy na potrzebę oprawienia obrazów większych niż trzy metry i to do przestrzeni publicznych. Ale obrazy te bynajmniej nie spełniały kryteriów OVERSIZE gdyż malowane były najprawdopodobniej z pełną świadomością przestrzeni, w której się znajdą. Nieliczne tylko dzieła naprawdę nazwałbym OVERSIZE.

W formułowaniu tej wystawy wyjątkowo komfortowy jest fakt, że we wnętrzach naszej galerii znajdzie się jedynie pięć lub sześć obrazów. Daje to nam możliwość precyzyjnego wyboru artystów, dla których podejmowane problemy artystyczne nie pozwalają nigdy tak naprawdę zadawać pytania, czy to jest SIZE czy już OVER.

Znając autorów i historie powstania obrazów oraz poruszając się w opisanej kategorii OVERSIZE - mamy pewność zaprezentowania prac, w których rozstrzyganie problemów artystycznych ma wartość zasadniczą i najczystszą. Obrazów, których powstanie poprzedzone było założeniami i przemyśleniami, w których przypadek i szukanie pragmatycznej przyszłości nie miało miejsca. Napotykamy tutaj problem wzajemnego ich oddziaływania i zaistnienia wobec przestrzeni galerii. Chęć powiązania opisanej powyżej idei z programem galerii, stanowi swojego rodzaju manifest, który chcemy ogłosić.