Julian Henryk Raczko
Urodził się 2 stycznia 1936 r. w Warszawie.
Ukończył Politechnikę Warszawską, gdzie w latach 1960–1971 pracował jako
asystent. 1963–1965 odbył studia malarstwa jako wolny słuchacz pod kierunkiem
m.in. Jana Betleya i Aleksandra Kobzdeja, profesorów ASP w Warszawie.
1965 został przyjęty do ZPAP. 1967 założył z malarzami, członkami Okręgu Warszawskiego
ZPAP, Grupę 7. Grupa istniała trzy lata. 1979 współtworzył stałą galerię
polskiej sztuki współczesnej przy Ośrodku Kultury w Garwolinie. 1989–2001
prowadził pracownię rysunku dla studentów III, IV i V roku na Wydziale
Grafiki ASP w Warszawie. 5
marca 1992 otrzymał kwalifikację I stopnia w dziedzinie grafiki (Wydział Grafiki
ASP w Warszawie). 28 października 1994 otrzymał kwalifikację II stopnia w dziedzinie
sztuki plastycznej (Wydział Malarstwa, Grafiki i Rzeźby PWSSP we Wrocławiu).1996–1999
pełnił funkcję prodziekana Wydziału Grafiki ASP w Warszawie. 17 sierpnia 1999
prezydent RP nadał artyście tytuł naukowy profesora sztuk plastycznych.
Formy wypowiedzi artystycznej: malarstwo sztalugowe, rysunek, grafika,
instalacje artystyczne, działania efemeryczne
OPIS
TWÓRCZOŚCI
debiutował wystawą malarstwa w 1965 roku w Salonie Debiutów Związku Polskich
Artystów Plastyków w Warszawie. Pierwsze prace malarskie zakorzenione
były w tradycji kolorystycznego studium natury. Wynikające z pracy naukowej
zainteresowania artysty światłem sprawiły, że od połowy lat 60. ten problem
stanowił istotę jego prac malarskich. Druga sfera zainteresowań – to geometria.
Jej intuicyjne zastosowanie – oparte o doświadczenia naukowe z obszaru fizyki
i optyki – sprawia, że poszukiwania Juliana Raczki zmierzają w stronę czystej
abstrakcji w jej geometrycznym wydaniu. Język geometrii, którego używa,
operuje prostymi środkami, kształtem, światłem, barwą, fakturą – a wszystkie
te elementy zdają się być wyrazem dążenia artysty do osiągnięcia harmonicznej
pełni. On sam tak to formułuje: geometria nie tylko uczy nas porządku, racjonalnego
myślenia, ale przede wszystkim wprowadza nas w tajemnicę przestrzeni. Odczucie
przestrzeni jest jednym z najważniejszych doświadczeń człowieka. Przestrzeń
może być określana przez geometrię klasyczną – trójwymiarową, ale może
być także określana przez geometrię wielowymiarową, uwzględniającą czas, a być
może i inne nieznane „wymiary”, o dotychczas niewymiernych cechach odwołujących
się do ludzkiej egzystencji. Geometria, a zatem i przestrzeń zawierają w sobie
pewną tajemnicę, są nośnikiem odczuć metafizycznych. Problem światła jest również
problemem przestrzeni, a więc i geometrii. Geometria Euklidesowa, światło, czas,
te i inne nieznane „wymiary” są ze sobą silnie powiązane i tworzą nową geometrię.
Równolegle z zagadnieniami strukturalno-wizualistycznymi na przełomie
lat 70. i 80. pojawia się w twórczości Juliana Raczki nurt związany z
symboliką. Wiąże się on z ograniczeniem koloru do czerni i bieli i zmierza w
stronę duchowości i poszukiwań w sferze metafizyki. Szczególną nośność
wyrazu ma cykl Kwadrat i koło. Inne prace, takie jak Droga czy Pion i poziom,
to wyrażona językiem plastyki wędrówka od konkretu, tego co trzyma przy
ziemi, przez kolejne przeobrażenia elementów składowych kompozycji ku
pionowi, piętrzącej się linii wyrażającej dążenie do duchowej doskonałości.
Tak więc sztuka Juliana Raczki wyraża się w napięciu jakie rodzi się pomiędzy
światłem a ciemnością, czernią i bielą, kwadratem i okręgiem, poziomem i pionem.
Własne znaczenia elementów, wzbogacają się przez związek z pozostałymi,
a wespół są dążeniem do wyrazowej pełni i jedności.
WYSTAWY
Wystawy indywidualne (wybór z ok. 60 wystaw): 1968
– Gal. Husset, Århus, Dania; 1973 – Gal.
Współ., Teatr Wielki, Warszawa; 1976 – Wystawa
sztuki na plaży, Voss, Norwegia [happening]; 1977 – Gal. 72, Chełm; 1979 – BWA,
Gal. Szt. Współ. „Awangarda”, Wrocław; 1981 – Soli Deo, CBWA Zachęta,
Warszawa oraz BWA, Lublin [performance]; 1986 – CS Gal. Studio, Warszawa; 1988–1989
– La Création Contemporaine Polonaise, Galeries Pablo Picasso, Denain,
Francja; 1990 – Katedral/Cathedral, Fyns Kunstmuseum, Odense; 1992 – Dwa kwadraty,
Gal. Labirynt 2, BWA, Lublin; 1994 – Transformacje, Gal. Miejska, Wrocław; 1995
– Julian Raczko, Kloster Altzella, Altzella, Niemcy; 1998 – Muz. im. X. Dunikowskiego
w Królikarni, Oddział MNW, Warszawa [wystawa retrospektywna]; 2001 –
W poszukiwaniu jedności, Pałac Opatów, Oddział MNGd
Wystawy zbiorowe (wybór z ok. 300 wystaw i sympozjów):
1966 – 3 Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, ZKP, Szczecin*;
1969 – 5 Polske Künsterne, Skovgaard Museet Viborg, Dania*; 1974 – Novy
Ruch Polonais/Nowy Ruch, Espace Cardin, Paryż; 1976 – 9 Polnische Künstler,
Gal. R. Johanna Ricard, Norymberga*; 1977 – Tendencje Współczesnej Sztuki
Polskiej, Ateny*; 1978 – Przestrzeń Miasta, Gal. 72, Chełm*; 1979 – Albert Einstein
1879–1955, Muz. Techniki, Warszawa; 1981 – Perspektywa. Iluzja. Iluzjonizm,
MNW, Warszawa*; 1983 – Seminar on Independent and Open Art, Konstmuseum, Norrköping,
Szwecja*; 1984 – Koncepcja Przestrzeni w Sztuce Współczesnej, MNW, Warszawa*;
1987 – Polska Sztuka Współczesna w Zbiorach MNW, MNW, Warszawa*; Międzynarodowe
Seminarium Sztuki ETC, Gal. RR, Warszawa; Freiraum. Via Generationen Konstruktivistischer
Strömungen in der Polnischen Kunst, Kunststation Kleinsassen – Hofbieber,
Niemcy; 1988 – Null – Dimension, Gal. New Space, Fulda*; 1989 – Freiraum 2.
Polnische Konstruktive Kunst, Kongreshaus – Villa Toscana, Gmuden, Austria*;
Arte sistematico y constructivo, Centro Cultural de la Villa, Madryt; 1989–1990
– Sztuka Systemowa, Gal. Rekwizytornia, Wrocław; 1990 – Mail – Art Hommage an
Henryk Stażewski, Galeria L’Idee, Zoetermeer, Holandia; 1992 – Polen 1952–1992.
Konstruktiv und Konkret. Aus der Sammlung
Museum of Modern Art, Hünfeld; 1993 – Konstruktiv und Konkret [ze zbiorów
Muz. Szt. Współ. w Hünfeld], Kleine
Gal., Illmenau, Niemcy; Z Chełmskiej Kolekcji, Gal. Rzeźba SBWA, Warszawa*;
1994 – Labirynt [25 – lecie Gal. Labirynt], Gal. Stara, BWA, Lublin; 1996
– Second Hand, Gal. Dziekanka, Warszawa; 1997 – Wystawa Książki
Artystycznej. Treib – Buch – Orbit, Gesamthochschul Bibliotek, Kassel; 1999–2000
– Sztuka Dwóch Czasów, MNGd., Gdańsk*; 2000 – 3rd International
Artists ’Book Exhibition, King St. Stephan Museum, Székesfehérvár,
Węgry*; Petit Format de Papier 2000, Museé du Petit Format, Belgia; Mondiale
Echo’s, Amersfoort, Holandia*; 2001–2002 – London International Small Print
Biennale, Morley Gal., Londyn; 2002 – Petit Format de Papier, Museé du
Petit Format asbl, Nismes, Belgia; 2003 – Spod znaku geometrii, ASP, Łódź;
Powroty, Muz. Zbrojownia na Zamku w Liwie, Liw [wystawa rodzinna]*
PRACE W
ZBIORACH
MN w: Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Wrocł‚awiu,
Gdańsku; Muz. Szt. w Łodzi, Muz. Archip. we Wrocławiu; Muz. Okr. w: Muz. im.
Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Muz. Lubuskie w Zielonej Górze,
Muz. Lubelskie w Lublinie, Muz. Chełmskie w Chełmie; Muz. Mikołaja Kopernika
we Fromborku, Muz. Miasta Stołecznego Warszawy, Muz. ASP w Warszawie, Biblioteka
Narodowa w Warszawie, CBWA Zachęta w Warszawie, SBWA w Warszawie, BWA w Lublinie,
BWA w Łodzi, BWA w Białymstoku, BWA w Wałbrzychu, Filharmonia Pomorska im. Ignacego
Paderewskiego w Bydgoszczy, Centr. Szt. Studio w Warszawie; Museo Vostell w
Malpartida de Caceres w Hiszpanii, Fyns Kunstmuseum w Odense w Danii, Museum
of Modern Art w Niemczech, Van Reekum Museum w Apeldoorn w Holandii, King St.
Stephan Museum na Węgrzech, National Gallery of Arts w Waszyngtonie, The Mondrian
Birthplace Foundation [Mondriaanhuis] w Amersfoort w Holandii, Batuz Foundation
Sachsen w Altzella w Niemczech, Sammenslutiningen of Danske Kunsteirkler w Danii,
Associazione Culturale Arte Struktura w Mediolanie, Museum Bochum w Bochum;
oraz w kolekcjach prywatnych.